UPS نیز نوعی محافظ جریان اکتریسیته به حساب می آید ؛ اما با این تفاوت که علاوه بر محافظت از کامپیوتر در برابر تغییرات ولتاژ جریان الکتریسیته ، قادر است برای سیستم جریان الکتریسیته را ذخیره نماید تا د رصورت قطع جراین ، کاربر بتواند به کار خود باسیستم ادامه دهد.
البته مقدار جریانی که UPSمی تواند پس از قطع جریان الکتریسبته فراهم کند بسیار کم است ، اما با همین مقدار کم هم کاربر قادر است کار در حال انجام خود را ذخیره کرده و سیستم را خاموش نماید.
قطع جریان الکتریسیته کند بسیار کم است ، اما با همین مقدار کم هم کاربر قادر است کار در حال انجم خود را ذخیره کرده و سیستم را خاموش نماید.
UPS ها از محافظ های معمولی جریان الکتریسیته گران تر هستند ؛ اما این تفاوت قیمت به خاطر قابلیت های افزون تری است که وسیله ی مذکور ارایه می دهد.
انواع UPS: UPS ها به سه نوع Online , Line Interactive ,standby تقسیم می شوند. در یک UPS از نوع standby وقتی برق قطع می شود ، جریان AC به DC تبدیل می شود. در چنینUPS هایی به باتری نیاز داریم . اما یک UPSاز نوع line Interactive می تواند در مواقع قطع برق ، جریان الکتریسیته را همچنان به سیستم برساند ، بی آنکه نیازی به تبدیل جریان AC به جریان DC داشته باشد. این نوعUPSبرای انجام فرآیند مذکور از وسیله ای به نام AVR استفاده می کند. این وسیله نوع رگلاتور خودکار ولتاژ است و با استفاده از آن در مصرف باتریUPS صرفه جویی می شود. بعضی ازAVR ها علاوه برتامین جریان پس از قطع برق ، قادرند به تصحیح جریان های نامنظم نیز بپردازند.
در یکUPS از نوعOnline همیشه باتری به صورت شارژ شده می باشد و بلافاصله پس از قطع برق جریان الکتریسیته برای کامپیوتر فراهم می گردد و به این ترتیب هیچ وقفه ای درعملکرد سیستم به وجود نمی آید .
UPS های Line Interactive , standby برای مصارف خانگی و دفاتر کاری کوچک مناسب هستند. اگر در منطقه ای که زندگی می کنید که شدت جریان ؛ متغیر و یا ضعیف است ، به شما توصیه می کنیم که ا زUPS های Line Interactive استفاده کنید ، چون این نوعUPS می تواند جراین های متغیری که وارد سیستم می شود را تصحیح کند و مانع آسیب رسیدن به سیستم شود. اگر در مورد ضعیف بودن ویا نبودن برق خانه و یا محل کارتان مطمئن نیستید ؛ می توانید این موضوع را از طریق وصل کردن یک پرینتر لیزری ویا دستگاه کپی به برق امتحان کنید. اگر چراغ های پرینتر در حال چشمک زدن بود می توان نتیجه گرفت که برق آن قسمت ضعیف یا متغیر است.
برخورداری از خصوصیت کیفیUL1778 : هنگام تهیه ی یک UPS لازم است از استاندارد بودن آن مطمئن شوید. نوشته شدن عبارت UL1778بر روی UPSنشان می دهد که با آن UPS مطابق با استاندارهای صنعتی ساخته شده است و به راستی می تواند از کامپیوتر در برابر تغییرات جریان الکتریسیته محافظت کند.
ظرفیت باتری UPS : یکی از خصوصیات دیگری که در مورد UPS ها مطرح است ، ظرفیت باتری یک UPSمی باشد . هرچه مقدار ذخیره سازی جریان الکتریسته توسط باتریUPS بیشتر باشد ، به همان نسبت کاربر می تواند پس از قطع جریان الکتریسیته مدت زمان بیشتری از کامپیوتر استفاده کند. البته این ویژگیUPS در مقابل ویژگیهای دیگری چون طراحی و کیفیت UPSاز اهمیت بیشتری برخوردار است.
ظرفیت باتری UPS بیان کننده ی تعداد وات هایی است که این وسیله می تواند پس از قطع جریان الکتریسیته دراختیار سیستم قرار دهد. مدت زمانی را که طول می کشد این ظرفیت تمام شود ، زمان اجرا می نامند. معمولاً تولید کنندگان UPS بر روی بسته ی این وسیله زمان اجرا را برحسب دقیقه ذکر می کنند ، اما این دقایق می تواند با توجه به مقدار انرژی مصرفی سیستم کم یا زیاد شود. به هر حال زمان اجرای UPS هر چقدر هم که باشد ، حتماً برای ذخیره کردن کارها و خاموش کردن سیستم با استفاده از رویه ی shut down کافی است . البته برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره ی ظرفیت UPS ها می توانید به سایت های تولید کننده ی این وسایل مراجعه کنید.
ظرفیت UPS ها تاثیر مستقیمی بر قیمت این وسایل دارد . به این ترتیب UPSهایی که ظرفیت بیشتری دارند از قیمت بالاتری برخوردار هستند. به همین دلیل توصیه می کنیم تنها درصورتی که احتمال می دهید پس از قطع برق ، کارهای حیاتی تان ( مانند معاملات بورس ، کلاس های مجازی اینترنتی و ..... ) نیمه کاره می ماند یک UPS ظرفیت بالا تهیه کنید.
نرم افزار و اتصال به پورت USB: همراه بعضی ازUPS ها نرم افزاری نیز ارایه می شود که می توان ازآن برای پیکر بندی استفاده کرد. UPS های مذکور به پورت UPS وصل شده و از این طریق می توان با نرم افزار UPS ارتباط برقرار کرده و تنظیمات UPS را به طور دلخواه تغییر داد.
مقاومت UPS در برابر افزایش شدت جریان الکتریسیته : این خصوصیت یکی ازمهترین ویژگی های یکUPS به حساب می آید ، زیرا تحمل UPSرا در برابر تغییرات و خصوصاً افزایش جریان الکتریسیته نشان می دهد واز طرفی می توان فهمید که آن تا چه حد می تواند از کامپیوتر شما در برابر افزایش شدت جریان محافظت کند .
مقاومت UPS در برابر افزایش جریان الکتریسیته به کلیت وسایل به کار رفته در درون UPS بستگی دارد . یکی از قطعات داخل UPS که به کنترل و مسدود کردن شدت جریان افزایش یافته می پردازد، MOVنام دارد . این قطعه پس از دریافت شدت جریان اضافی ، آن را به زمین منتقل می سازد. معمولاً در UPS هایی که از مقاومت بالایی در برابر افزایش شدت جریان برخوردارند، تعداد بیشتریMOV به کار رفته است . چنین هایی بهتر می توانند ازسیستم در برابر تغییرات جریان الکتریسیته محافظت کنند.
متاسفانه بعضی از شرکت ها برای بالا بردن مقاومتUPS هایشان ازترفندها یی استفاده می کنند و ظاهرا ً با وجود آن که MOV های مقاومی در UPSها به کار رفته است ، اما این ها با کوچک ترین افزایش جریان خراب شده و یا به درستی در برابر تغییرات جرایان الکتریسیته از سیستم حفاظت نمی کنند . علت این مشکل آن است کهMOV های به کار رفته درUPS های مذکور فقط نسبت به جریان بالا مقاوم هستند و در برابر تغییرات اندک جریان مقاومتی از خود نشان نمی دهند ، به همین دلیل نیز زود خراب می شوند. باتوجه به چنین تقلباتی که درطراحی بعضی از UPSها به کار می رود، توصیه می شود UPS تان را از میان مارک های معروف و شناخته شده انتخاب کنید.
تعداد و نوع خروجی ها : یکی از خصوصیات دیگری که باید در هنگام تهیه ی یک UPS به آن توجه شود کافی بودن تعداد خروجی های یکUPS می باشد. این تعداد باید با تعداد وسایل جانبی سیستم که قصد دارید توسط UPSاز آنها حفاظت شود ، هماهنگی داشته باشد. البته توجه به این موضوع نیز مهم است که تمام خروجی هایUPS می توانند ویژگی حفاظت در برابر افزایش جریان الکتریسیته را ارایه دهند ؛ اما فقط بعضی از آنها قادرند هنگام قطع برق انرژی لازم را برای یک وسیله فراهم کنند. به همین دلیل هنگام تهیه ی یک UPSاز تعداد خروجی هایی که می توانند به ذخیره کردن جریان الکتریسیته بپردازند ، آگاهی یافته و در صورت کافی بودن تعداد آن خروجی های مذکور را خریداری کنید.
حفاظت از سیستم در برابر تمام جریان هایی که از سایر مسیرها وارد کامپیوتر می شوند: اکثر مردم تصور می کنند که مشکل افزایش شدت جریان فقط از سوی خطوط برق می باشد ، در حالی که چنین نیست . در حقیقت باید بگوییم که هر خطی که وارد کامپیوتر می شود می تواند مسیری برای افزایش جریان به حساب آید. برای مثال ممکن است شما از یک مودم کابلی استفاده کنید. در آن صورت UPS تان باید دارای ورودی و خروجی برای کابلی کواکسیال باشد تا بتواند در برابر جریان هایی که از طریق این کابل وارد می شوند ، از سیستم حفاظت کند . همچنین اگر از اتصالاتDSL و یا مودم های شماره گیر استفاده می نمایید ، UPSای تهیه کنید که دارای ورودی و خروجی مناسب برای خطوط تلفن باشد.
علامت دهنده های به کار رفته درUPS : منظور از علامت دهنده ها، LEDها و یا هشدار دهنده هایی است که از روی آنها می توان به نحوه ی عملکرد ، نوع جریانی که استفاده می کند و اتصال آن به زمین مطلع شد.
گارانتیUPS : غالب شرکت های تولید کننده ی UPS دو یا سه سال گارانتی را برای وسیله ی تولیدی خود فراهم می کنند . وجود گارانتی دقت شرکت تولید کننده را در مراحل طراحی یک وسیله نشان می دهد و معمولاً وسایلی که دارای گارانتی هستند در مدت زمانی که برای گارانتی آنها درنظر گرفته شده کمتر خراب می شوند.
موضوع دیگری که در ارتباط با گارنتی مطرح است بخش هایی از یک وسیله است که شامل گارانتی می شوند و نوع خرابی هایی است که از طریق گارانتی می توان آنها را برطرف کرد. اگرچه نوع و مدت زمان گارانتی بر قیمت یک وسیله تاثیر می گذارد ، اما می تواند آسودگی خاطر را برای مصرف کننده ی آن وسیله فراهم سازد.
چند توصیه :
مانند هر وسیله ی دیگری UPS ها نیز زمانی کار آمدتر خواهد بود که به درستی از آنها استفاده شود. لذا در این جا به چند نکته که می تواند در استفاده ی بهتر از این وسایل موثر باشد ، اشاره می کنیم :
• هیچ گاه وسایلی مانند پرینتر لیزری ، اسکنر و یا دستگاه کپی را به خروجی باتری دار UPS وصل نکنید ؛ چون این وسایل جریان زیادی را مصرف می کنند و خیلی زود انرژی ذخیره شده در UPS را به مصرف می رسانند . قبل از آن که شما بتوانید به درستی از این انرژی استفاده کنید. البته می توان پرینتر جوهر افشان را به خروجی باتری دار متصل کرد ، چون مصرف این پرینترها 90% کمتر ا زپرینتر های لیزری می باشد.
• همیشه مواردی وجود دارد که یکUPS نتواند در آن شرایط از سیستم حفاظت کند. ازجملۀ این موارد می توان به طوفان و رعد و برق اشاره کرد. شایدUPS بتواند در چنین شرایطی هم از سیستم حفاظت کند ، ولی این احتمال نیز وجود دارد که نتواند تغییرات وافزایش جریان الکتریسیته را کنترل نماید و سیستم وسایر وسایل متصل UPS به بسوزد. لذا بهتر است درچنین شرایطی بهUPS تکیه نکرده و بلافاصله وسایل تان را از خطوطی که به آن متصل هستند ، جدا سازید .
• هیچ گاه ازیک رابط برای تبدیل فیش سه شاخه ی UPS به یک فیش دو شاخ استفاده نکید ؛ زیرا در چنین حالتی نمی تواند به زمین متصل شده و جریان های اضافی که دریافت می کند را به زمین منتقل نماید .
معرفی چند محصول
در اینجا به بررسی چندUPS ازنوعstandby وLine Interactive می پردازیم . این UPSها محصول سه شرکتTripp Lite , Belkin, APC می باشند.
: ES725اینUPS از نوعstandby است و محصول شرکتAPC می باشد.UPS مذکور از سیستم در برابر افزایشات جریان الکتریسیته محافظت کرده ؛ از اتصالات کابلی کوآکسیال پشتیبانی نموده ؛ دارای اتصالUPS و نرم افزار مدیریت است ؛ از زمان اجرای طولانی برخوردار می باشد؛ تعداد 8 خروجی دارد که تعداد خروجی دارد که تعداد 4 عدد از آنها می توانند هنگام قطع جریان ، برای وسیله ای که به آن متصل هستند انرژی فراهم کنند.
:LS708اینUPS از نوع Line Interactiveاست و محصول شرکتAPC می باشد. UPS مذکور خصوصیات زیر را فراهم می سازد:
 حفاظت از سیستم در برابر افزایش جریان الکتریسیته .
 پشتیبانی از اتصالات کابلی کوآکسیال
 برخورداری از اتصال UPS و نرم افزار مدیریت UPS
 داشتن تعداد 7 خروجی که تعداد 4 عدد ازآنها پس از قطع جریان ، می توانند انرژی لازم را برای وسیل ای که به آن متصل هستند فراهم کنند.
: SMART550USB این UPSاز نوعLine Interactive می باشد و محصول شرکت Tripp Lite است . UPSمذکوراز خصوصیاتی همچونINTERNET525U برخوردار می باشد.
:INTERNET525Uاین UPS محصول شرکت Tripp Lite است و از نوع Standby می باشد.
UPS مذکور از خصوصیاتی چون حفاظت از سیستم در برابر افزایش جریان الکتریسبته ؛ برخورداری از اتصال UPS و نرم افزار مدیریت UPS ؛ داشتن تعداد 6 خروجی ( که تعداد 3 عدد از آنها پس از قطع جریان ، می توانند انرژی لازم را برای وسیله ای که به آن متصل هستند . فراهم کنند ) را ارایه می دهد.
: F6h500-USBاین UPS از نوعstandby می باشد و محصول شرکتBelkin است . UPS مذکور ویژگی های زیر را ارایه می دهد:
 برخورداری از زمان اجرای طولانی
 حفاظت از سیستم در برابر افزایش جریان الکتریسیته
 برخورداری از اتصال UPS و نرم افزاز مدیریت UPS
 داشتن تعداد 8 خروجی که تعداد 4 عدد از آنها پس از قطع جریان ، می توانند انرژی لازم را برای وسیله ای که به آن متصل هستند فراهم کنند.
:F6c800-UNVاینUPS از نوعLine Interactive است و محصول شرکتBelkin می باشد. UPS مذکور خصوصیات زیر را اریه می دهد:
حفاظت از سیستم در برابر افزایش جریان الکتریسیته ؛ برخورداری از اتصال UPS و نرم افزار مدیریت UPS ؛ تصحیح جریان های ضعیف ؛ برخورداری از ظرفیت بالا برای ذخیره ی جریان الکتریسیته و داشتن تعداد 6 خروجی ( که تعداد 4 عدد از آنها پس ازقطع جریان ، می توانند انرژی لازم را برای وسیله ای که به آن متصل هستند فراهم کنند.

از ECA-wiki

بهره برداری مطمئن و بی وقفه از تاسیسات الکتریکی و مراکز تولید نیرو و تامین انرژی الکتریکی مورد نیاز تجهیزات برقی کارخانه جات صنعتی و مراکز اقتصادی تا حدود زیادی به خصوصیات و ویژگی ها و طرز عمل کلیدها و وسایل کنترل مدارها بستگی دارد.
در مدارهای الکتریکی وسایل مختلفی به کار میرود که از مهمترین انها کنتاکتور یا کلید مغناطیسی است .استفاده از این کنتاکتور در مدارهای کنترل تنوع طراحی های مختلف را به وجود می آورد.
برای طراحی مدارهای کنترل و کار با آنها باید وسایل تشکیل دهنده آن را به طور کامل شناخت و به اصول ساختمان و مورد استفاده این وسایل آشنا شد.
وسایلی که در مدارهای فرمان به کار می روند به این قرار است:

کنتاکتور(کلید مغناطیسی)
شستی استاپ استارت
رله الکتریکی
رله مغناطیسی
لامپ های سیگنال
فیوزها
لیمیت سویچ
کلیدهای تابع فشار
کلیدهای شناور
چشم های الکتریکی(سنسورها)
تایمر و انواع آن
ترموستات
کلیدهای تابع دور

فهرست مندرجات

كنتاكتور

در مورد کنتاکتور میتوان گفت که یک کلید مغناطیس است که وقتی ولتاژ مورد نظر به آن اعمال میشود یک سری کنتاکت(یا کلید)باز را بسته و یک سری کنتاکت بسته را باز میکند.که با استفاده از این خاصیت مدارهای مختلفی میتوان مدارهای زیادی رو طراحی کرد.

ساختمان کنتاکتور

این کلید از دو هسته به شکل E یا U که یکی ثابت و دیگری متحرک است و در میان هسته ثابت یک بوبین یا سیم پیچ قرار دارد،تشکیل شده است. وقتی بوبین به برق وصل میشود با استفاده از خاصیت مغناطیسی ،نیروی کششی فنر را خنثی میکند و هسته فوقانی را به هسته تحتانی متصل کرده باعث میشود که تعدادی کنتاکت عایق شده از یکدیگر به ترمینال های ورودی و خروجی کلید متصل میشود و یا باعث باز شدن کنتاکت های بسته کنتاکتور بسته کنتاکتور گردد.
در صورتی که مدار تغذیه بوبین کنتاکتور قطع شود ،در اثر نیروی فنری که داخل کلید قرار دارد هسته متحرک دباره به حالت اول باز میگردد.
مزایای استفاده از کنتاکتورکنتاکتورها نسبت به کلیدهای دستی صنعتی مزایایی به شرح زیر دارند:

مصرف کننده می تواند از راه دور کنترل می شود.
مصرف کننده میتواند از چند محل کنترل شود.
امکان طراحی مدار فرمان اتوماتیک برای مراحل مختلف کار مصرف کننده وجود دارد.
سرعت قطع و وصل کلید زیاد و استهلاک آن کم است.
از نظر حفاظتی مطمئن ترند و حفاظت مطمئن تر و کامل تری دارند.
عمر موثرشان بیشتر است.
هنگام قطع برق،مدار مصرف کننده نیز قطع می شود و به استارت مجدد پیدا میکند؛در نتیجه از خطرات وصل ناگهانی دستگاه جلو گیری می کند.

کنتاکتور برای جریان های AC وDC ساخته میشود.تفاوت این دو کنتاکتور در این است که در کنتاکتور های AC از یک حلقه اتصال کوتاه برای جلوگیری از لرزش حاصل از فرکانس برق استفاده می شود. نیروی کششی یک مغناطیس الکتریکی جریان متناوب،متناسب با مجذور جریان عبوری از آن و در نتیجه متناسب با مجذور اندکسیون مغناطیسی است.چون مقدار جریان لحظه ای با توجه به رابطه i=ImaxSIN wt تعقیر میکند،نیروی کششی مغناطیسی نیز برابر با

F=Fmax sin wt (سینوس توان 2 دارد ) ----- نيازبه فرمول نويسي دارد

خواهد شد و تعداد دفعاتی که این نیرو ماکزیمم و صفر می شود، به اندازه دو برابر فرکانس شبکه خواهد گردید.در نتیجه ،در لحظاتی که مقدار نیروی کششی بیشتر از نیروی مقاوم فنر های کنتاکتور باشد ،هسته کنتاکتور جذب می شود و در لحظاتی که مقدار نیروی کششی کمتر از مقدار نیروی فنر ها شود،هسته متحرک هسته نیز آزاد شده و به محل اول خود باز می گردد.بدین ترتیب در هسته متحرک لرزش و صدا ایجاد خواهد شد این نوسانات را می توان به وسیله یک حلقه بسته در سطح قطب ها جا سازی شده و حدود نصف تا 3/2 سطح هر قطب را پوشانده است از بین برد و لرزش آن را برطرف کرد. عمل این حلقه آن است که مانند سیم پیچ ثانویه ترانسفورماتوری که در حالت اتصال کوتاه قرار گرفته است،از آن جریان القایی عبور میکند و باعث ایجاد فوران مغناطیسی فرعی در مدار هسته می شود. این فوران فرعی با فوران اطلی اختلاف فاز دارد و در زمانی که نیروی کششی حاطل از فوران اطلی صفر باشد ،نیروی کششی حاصل از فوران اطلی ماکزیمم خواهد بود و در حالتی که نیروی حاصل از فوران ماکزییم باشد ،این نیرو صفر خواهد بود و چون جمع این دو نیرو به هسته متحرک اثر میکند،نیروی کششی در هر لحظه از نیروی مقاومت فنر بیشتر خواهد بود.
ولتاژ تغذیه بوبین متفاوت است و از 24 تا 380ولت ساخته می شود. در اکثر کشورهای صنعتی برای حفاظت بیشتر ،تغذیه بوبین کنتاکتور را زیر ولتاژ حفاظت شده (65ولت)انتخاب میکنند. و یا برای تغذیه مدار فرمان ،ترانسفورماتور مجزا کننده به کار می برند.

شناخت مشخصات کنتاکتور

با توجه به نوع مصرف کننده و شرایط کار ،کنتاکتورها دارای قدرت و جریان عبوری مشخصی برای ولتاژهای مختلف هستنند. بنابراین باید به جدول و مشخصات کنتاکتور توجه کافی مبذول کرد و انخاب کنتاکتو.را منطبق بر مشخصات مورد نیاز قرار داد.
برای اتصال مصرف کننده به شبکه باید از کلید یا کنتاکتوری با مشخصات مناسب استفاده کرد که کنتاکت های آن تحمل جریان راه اندازی و جریان دائمی را داشته باشد و همچنین در صورت اتصال کوتاه،جریان لحظه ای زیادی که از مدار عبور می کند. و یا جرقه ای که هنگام اتصال مدار ایجاد می شود ،صدمه ای به کلید نزند.
بدین منظور و برای این که بتوانیم پس از طراحی مدار ،کنتاکتور مناسب را برای اتصال مصرف کننده به شبکه انتخاب کنیم،باید با مقادیر نامی مربوط به کنتاکتور آشنا شویم.
برای انتخاب کنتاکتور در قدرت های مختلف می توان از جدول هایی استفاده کرد.

شستی استاپ استارت و سلکتور سوئیچ های فرمان

شستی ها از جمله وسایل فرمان هستنند که تحریک آنها به وسیله دست انجام میگیرد و در انواع مختلف و برای کاربردهای متفاوت طراحی می شوند.
شستی که پس از تحریک،دو کنتاکت وصل را قطع میکنند استاپ(قطع) و شستی هایی که پس از تحریک دو کنتاکت،قطع را وصل می کنند شستی استارت (وصل) نامیده می شوند. شستی های که هر دو عمل را در یک زمان انجام می دهند،به شستی استارت استاپ یا دوبل معروف هستنند یعنی با فشار کلید دو کنتاکت باز بسته و دو کنتاکت بسته باز می شود.
تصویر چند کلید استاپ استارت و در یکی از عکس ها یک کاربرد اونو به نمایش گذاشته شده در ضمن در عکسی که سه کلید دارد کلید وسطی دوبل می باشد.

رله اضافه بار(حرارتی یا بیمتال)

دستگاه های الکتریکی را باید در مقابل خطرات و خطاهای احتمالی حفاظت کرد.یکی از راه های حفاظت موتورهای الکتریکی ،استفاده از رله حرارتی و رله مغناطیسی است رله حرارتی موتور را در مقابل اضافه بار حفاظت میکند.
رله اضافه باری جهت کنترل جریان موتورهای الکتریکی بکار میرود و یک نوع رله حفاظتی است.
این رله از دو فلز مختلف الجنس که ضرایب انبساط طولی مختلفی دارند تشکیل شده است. به اطراف این دو فلز به هم چسبیده ،یک رشته سیم حامل جریان الکتریکی پیچیده شده را طوری تنظیم کرد که در اثر افزایش کم جریان ،دستگاه مربوطه بدون دلیل و به سرعت قطع نشود با استفاده از این منحنی ها همچنین می توان آنرا طوری تنظیم کرد که زمان قطع زیاد شده و عبور جریان اضافی موجب صدومه به دستگاه نشود.
شرایط کار این رله ها از(20-)درجه تا (60+)درجه سانتی گراد متغیر است .

رله مغناطیسی

رله مغناطیسی نیز برای کنترل جریان به کار می رود . اصول کار این رله بر اساس پدیده مغناطیس پایه گذاری شده است .
از این رله برای قطع جریان های اتصال کوتاه استفاده می شود.می دانیم که یک اتصال کوتاه باید سریع قطع شود بنابر این در چنین موقعیتی نمی توان از رله اضافه باری(حرارتی)استفاده نمودچون گرم شدن بیمتال رله به یک زمان نسبتا طولانی نیاز دارد.
این رله از یک هسته مغناطیسی که اطراف آن چند دور سیم پیچیده شده تشکیل گردیده است.عبور جریان اتصال کوتاه باعث مغناطیس شدن و جذب اهرم قطع می شود.این رله را به طور مجرا به ندرت مورد استفاده قرار می دهند و در کلیدهای اتوماتیک از آنها بهمراه رله های حرارتی بهره می گیرند.

لامپ های سیگنال

لامپ های علامت دهنده یا لامپ های سیگنال در کلیه دستگاه های صنعتی و تابلو های توزیع و تابلو فرمان به کار میروند. نوع استفاده از این لامپ متفاوت است .این لامپ به عنوان لامپ خبر استفاده می شود و میتوان روشن بودن،خاموش بودن و یا عیب دستگاه و...را نشان دهد.
چراغ های مورد استفاده در مدار فرمان ،یک چراغ کم قدرت (2/1تا5وات)است که با ولتاژهای مختلف از 24تا 220ولت کار میکند.این چراغ ها معمولا در سه رنگ استاندارد قرمز،سبزو نارنجی ساخته می شوند.
برای مثال در کارخانه ای که تعداد زیادی موتور در آن واحد مشغول به کار بوده و فواصل آنها تا تابلوی کنترل نسبتا زیاد باشد،از چراغ قرمزی که توسط کنتاکت بازی از کنتاکتور اصلی موتور روشن می شود استفاده می کنند.با استفاده از کنتاکتهای باز کنتاکتور می توان چراغ سبزی را که نمایشگر حالت خاموشی مدار است روشن نمود.در نقشه ها برای نمایش چراغ سیگنال از حرف h استفاده می شود.
تصویر چند لامپ سگنال از جلو و ساختمان آن

فیوزها

در کلیه تاسیسات الکتریکی برای جلوگیری از صدمه دیدن و معیوب شدن وسایل و نیز برای قطع کردن دستگاه های معیوب از شبکه که بر اثر عئامل مختلف از قبیل نقصان عایق بندی،ضعف استقامت الکتریکی یا مکانیکی و ازدیاد بیش از حد جریان مجاز(اتصال کوتاه)وسایل حفاظتی مختلف به کار می رود.این وسایل باید طوری انتخاب شوند که در اثر اضافه بار یا اتصال کوتاه در کوتاهترین زمان ممکن و قبل از اینکه صدمه ای به سیم ها و شبکه الکتریکی شبکه برسد،مدار قسمت معیوب را قطع کنند.یکی از این وسایل حفاظتی فیوز است فیوزها از نظر زمان قطع بر حسب منحنی ذوب سیم حرارتی داخل انها به دو نوع کند کار و تند کار تقسیم میشوند.
فیوز های تند کار زمان قطع کمتری نسبت به فیوزهای کند کار دارندو به همین دلیل در مصارف روشنایی استفاده می شوند.فیوز های کند کار دارای زمان قطع طولانی تری هستنند و در نتیجه برای راه اندازی موتورهای الکتریکی به کار میروند.تحمل جریان راه اندازی موتور در حدود 3تا 7 برابر جریان نامی است که بر روی کلیه فیوزها جریان نامی انها نوشته شده میشود.این جریان کمتر از جریان ماکزیمیم تحمل فیوز است.
فیوز در انواع فشنگی ،اتوماتیک(آلفا)،مینیاتوری،بکٌس،کاردی (تیغه ای)،شیشه ای یا کارتریج و فیوز های فشار قوی ساخته می شوند.
معمولا فیوزهای که در مدار قدرت به کار میروند،مدار کنتاکتور را در مقابل اتصال کوتاه محافظت میکند؛یعنی در واقع حفاظت سیم های رابط مدار را نیز بر عهده دارد.بنابراین در مدارهایی که مثلا فیوز 25 آمپری به کار می رود،ممکن است در مدار فرمان آنها از سیم یک یا یکو نیم استفاده شود.پس لازم است مدار فرمان با فیوز جداگانه ای حفاظت شود.
فیوزهای اتوماتیک یا آلفا نوعی فیوز خودکار است که عبور جریان بیش از حد مجاز از آن باعث قطع مدار می شود؛اما دوباره می توان شستی آن را به داخل فشار داد تا ارتباط برقرار شود.بعضی از فیوزهای خودکار دو عمل جریان زیاد و بار زیاد در مدار کنترل می کنند؛اما پس از قطع شدن ،باید پس از مدت کمی دباره شستی مربوطه را فشار داد تا مدار وصل شود.
در فیوز های اتوماتیک دو عنصر مغناطیسی و حرارتی وجود دارد که قسمت مغناطیسی آن اتصال کوتاه یا جریان زیاد و قسمت حرارتی آن (بیمتال) بار زیاد (افزایش جریان تدریجی) را قطع می کند.
کلید مینیاتوری نوعی فیوز اوتوماتیک است که از نظر ساختمان داخلی با فیوز آلفا شباهت دارد و از سه قسمت رله مغناطیسی (رله جریان زیاد زمان سریع)،رله حرارتی یا رله بیمتال (رله جریان زیاد تاخیری)و کلید تشکیل شده است.این مجموعه را نیز کلید موتور مینامند.این کلیدها در دو نوع L و G ساخته شده است.نوع Lدر مصارف روشنایی به کار می رود و تند کار است(LIGHT) و نوع G در راه اندازی وسایل موتوری مورد استفاده قرار می گیرد و کند کار است. این کلید ها در انواع تک فاز دو فاز و سه فاز ساخته می شوند.

کلید های محدود کننده

کلید محدود کننده(LIMIT SWITCH) که گاهی میکرو سویچ نیز نامیده می شوند،کلیدی است که برای قطع و وصل یک حرکت خطی یا دورانی و یا تعویض جهت دوران یک متحرک به کار می رود.
این کلید اهرمی دارد که وقتی دسته متحرک به آن برخورد می کند کنتاکتی را قطع می نماید. کنتاکت مذبور خود عامل فرمانی است برای ماشینی که هدف کنترل آنست.چنانچه از اسم این کلید بر می اید کلید یاد شده برای محدود کردن حرکت متحرک ها به کار می رود.مثلا در یک چرثقیل سقفی که در چند جهت حرکت می کند وقتی متحرک به انتهای هر قسمت از مسیر خود میرسد،یک کلید محدود کننده مدار رفت را از کار انداخته و مدار برگشت را مهیا میسازد.
مطلب مهمی که باید در کاربرد این کلید ها در نظر گرفت وضعیت کنتاکت ها در موقع وارد آمدن نیرو به اهرم آنها است.کارخانه های سازنده این وضعیت را بر حسب تعغیر طولی یا زاویه ای اهرمشخص می نمایند.

انواع لیمیت سویچ ساده

کلید محدود کننده فشار انتهایی
کلید محدود کننده ای قرقرهای
کلی محدود کننده قرقره اییک طرفه از چپ
کلید محدود کننده قرقرهای یک طرفه از راست
کلید محدود کننده قرقر ه ای دو طرفه
کلید محدود کننده آنتنی دو طرفه

کلید تابع فشار(کلید های گازی)

این کلید ها برای کنترل سطح گاز داخل مخازن و کمپرسورها،تنظیم فشار آب داخل لوله ها و روشن و خاموش کردن اتوماتیک این دستگاه ها مورد استفاده قرار م گیرد.عامل فرمان این کلید ،فشار گاز یا مایع داخل مخزن است.
عامل قطع و وصل این کلید گاز می باشد اصول کار آن بدین صورت است که که فشار گاز موثر بر هر صفحه نیرویی معادل F=P.A ایجاد می نماید(P فشار و A سطح مقطع صفحه است).در رله ها F باعث جابه جایی صفحه می شود.این جابه جایی از طریق یک اهرم منتقل شده و کنتاکتی را قطع و وصل می نماید.نیروی برگردان را فنر زیر صفحه ایجاد می کند.پس با انتخاب فنر های مختلف می توان فشار های کم یا زیاد را بر روی صفحه اثر داده و قطع و وصل کنتاکت را بطور دلخواه تنظیم نمود.

کلید های شناور

کلید های شناور برای کنترل سطح آب یا مایهات داخل منبع ها،استخر ها و مخازن مورد استفاده قرار می گیرد.ساختمان این کلید از وزنه تعادل ،یک قسمت شناور و یک میکرو سویچ تشکیل شده است.هنگامی که قسمت شناور را تنظیم می کنند با تغیر سطح مایع داخل مخزن شناور تغیر مکان داده به میکرو سویچ داخل کلید فرمان می دهد و باعث قطع و وصل مدار می شود.

چشم های الکتریکی(سنسورها)

این کلید نوعی کلید فرمان دهنده است که بدون برخورد فیزیکی با دست یا هر وسیله دیگری توسط سیستم چشم الکتریکی از فاصله حداقل یک میلی متر و حداکثر8متر واکنش نشان میدهد و فرمان صادر می کند همچنین به وسیله رله ای که در داخل آن به کار رفته ،کنتاکت های را باز می کند یا می بندد و در نتیجه به دستگا ه های مورد نظر فرمان میدهد.از این کلید در دستگاه های صنعتی و خطوط تولید استفاده فراوان می شود.

رله زمانی (تایمر)و انواع آن

یکی از وسایل فرمان دهنده مدار های کنترل اتوماتیک ،تایمر ها یا رله های زمانی هستنند که وظیفه کنترل مدار را برای مدت زمان معینی بر عهده دارند.
اصول کار رله ها همانند کنتاکتور ها است با این تفاوت که در رله ها:

تمام کنتاکت ها از لحاظ فرم ظاهری شبیه هم هستنند و در مدار های فرمان شرکت می کنند .
کنتاکت ها بنا به مقتضیات کار ممکن است به طور لحظه ای یا با تاخیر زمانی قطع و وصل شوند . در این صورت نام رله ،رله لحظه ای یا رله با تاخیر زمانی خواهد بود.
رله ها همچنین ممکن است دارای کنتاکت های لحظه ای یا با تاخیر زمانی باشند.البته منظور از تاخیر زمانی فاصله زمانی است که بین عمل کنتاکت (اعم از باز شدن یا بسته شدن) از لحظه اتصال سیم پیچ رله به ولتاژ به وجود می آید.

تا کنون در صنعت برق رله های زیادی ساخته شده اند که مشخصات مختلفی داشته و هر یک برای کار بخصوصی مورد استفاده قرار می گیرند.برای مثال در انتقال انرژی و حفاظت خطوط ،از یک رله خاص استفاده می کنند.یک جور رله دیگر که مشخصات بخصوص دیگری دارد در صنعت نساجی و رله دیگر در جای دیگر....
من چند رله را برای دوستان معرفی می کنم که از مشهورترین و پر کاربد ترین رله ها هستنند البته اگر دوستان می توانند رله های دیگری را معرفی کنند خیلی خوب میشه

رله زمانی موتوری یا الکترو مکانیکی

این رله بر اساس ساعتی کار میکند که محرک چرخ دنده های آن موتور آسنکرو سنکرو و بیشتر موتور با قطب چاکدار است می باشد.اصول کار آن به این صورت است که دور موتور توسط یک سیستم چرخ دنده کاهش می یابد بطوری که در نهایت ،آخرین چرخ دنده کنتاکت را خیلی به آرامی با یا بسته می کند. زمان شروع رله از لحظه راه اندازی موتور محسوب می شود.
توسط این رله می توان زمان هایی از حدود ثانیه تا حدود ساعت ،و حتی روز و هفته تنظیم نمود.
محل دیسک در لحظه شروع به کار ،قابل تنظیم است و پس از تنظیم زمان آن (توسط زایده خارجی) و تغذیه تایمر ،موتور با دور ثابت به حرکت در می آید و با گردش موتور ،زمان تایمر شروع می شود. پس از گردش ،به علت برخورد با زایده دیسک ،متوقف می شود و به میکرو سویچ داخلی فرمان می دهد و کنتاکت های تایمر عمل می کنند و به طور اتوماتیک قطع می شوند و موتور یا هر وسیلهء دیگر از کار می افتد.البته رله های جدیدی است که هنگام عمل کنتاکت بازی را بسته و کنتاکت بسته ای را باز می کند و می توان موتوری را خاموش یا روشن کرد یا نیرو را از مو توری به موتور دیگر انتقال داد .

رله زمانی الکترونیکی

از تایمر های الکترونیکی برای تنظیم زمان های کمتر از ثانیه تا چندین ثانیه استفاده می شود. در ساختمان این تایمر ها ،از مدار ها و اجزای الکترونیکی استفاده می شود.
در در نوعی از این تایمر ها با شارژ و دشارژ شدن یک خازن بوبین یک رله کوچک تحریک می شود. اصول ساختمان رله الکترونیکی بر مبنای مدار RC (خازن و مقاومت)و بر حسب تاخیر زمانی استوار است .تنظیم این نوع تایمر ها بستگی به مقاومت سر راه خازن دارد.
در ساده ترین نوع تایمر الکترونیکی در تایمر نوع خازنی ،رله هنگامی وصل می شود که خازن شارژ بشود و ولتاژ دوسر آن برابر ولتاژ وصل رله گردد.پس از وصل رله ،با ذخیره شدن در خازن روی مقاومتی که توسط کنتاکت باز رله به دو سر خازن وصل می شود تخلیه می گردد.در این نوع با تعغیر ظرفیت خازن می توان زمان تایمر را تنظیم کرد.

رله زمانی نیو ماتیکی

در این رله ا خاصیت ذخیره سازی و فشردگی هوا استفاده می شود .به این ترتیب که رله هنگام رها شدن،خیلی راحت رها می شود.
وقتی که بوبین تحریک قسمت متحرک را جذب می کند ،اهرم،قطعه ای را که به شکل دم آهنگری است فشار خواهد داد .هوای دم از طیق سوپاپ یک طرفه خارج می شود. وقتی که بوبین از تحریک خارج می شود ،فنر دم را منبسط می کند .دم از طریق سوپاپ تنظیم ،از هوا پر می شود.سرعت انبساط دم در رابطه با پیچ تنظیم تفاوت می کند وقتی که دم به حالت عادی برگشت ،کنتاکت ها عمل می کنند.بنابراین به وسیله تنظیم کردن پیچ تنظیم ،عمل کردن کنتاکت ها را می توان تعقیر داد.کار این زمان سنج شبیه تایمر موتوری است ؛با این تفاوت که زمان سنج موتوری پس از تنظیم و وصل بوبین آن به ولتاژ شروع به کار می کند،ولی زمان سنج نیو ماتیکی پس از قطع بوبین آن از ولتاژ شروع به کار می کند.

رله زمانی بی متال یا حرارتی (تایمر حرارتی)

این نوع تایمر با استفاده از خاصیت بی متال کار می کند و در انواع رله ذوب شونده ،رله حرارتی بی متال و رله حرارتی منعکس کننده میله ای ساخته می شوند.زمانی که جریان از بی متال عبور می کند گرم میشود و پس از مدتی در اثر تعقیر شکل عمل کرد مدار را قطع یا وصل میکند.دقت این نوع تایمر زیاد نیست و آب و هوای محیط بر روی آن اثر می گذارد به طور کلی می توان رله های زمانی را به دو دسته تقسیم کرد:
الف-رله های تاخیر در وصل(ON-DELAY) :به رله ای گفته می شود که باید به رله انرژی داده شود و سپس رله عمل کرده کنتاکتی را باز یا بسته کند؛مثل رله زمانی موتوری.
ب-رله تاخیر در قطع(OFF-DELAY) :به رله ای گفته می شود که بعد از قطع شدن انرژی عمل کرده کنتاکتی را باز یا بسته کند؛مثل رله نیو ماتیکی.

رله زمانی هیدرو لیکی

در این رله ها از سیستم هیدرو لیکی جهت تاخیر در مدار استفاده می شود. طرز کار آن طوری است که وقتی جریان برق به رله وصل می شود ،مقداری روغن در داخل آن جابهجا می شود.
برای بازگشت روغن به مکان اولیه زمانی لازم است که این زمان را به عنوان زمان تایمر در نظر میگیرند.این رله ها را در مدارهای مختلف به کار می برند.اگر کسی از دوستان توضیح بیشتری در ارتباط با این رله دارد لطفا ارائه بده تا مطالب کامل تر شود.

ترموستات

ترموستات نوعی رله حرارتی است که در مقابل حرارت محیط حساس بوده و عمل میکند.این وسیله در دستگاه های مختلف صنعتی کاربرد فراوان دارد و وظیفه تعادل حرارتی دستگاه را بر عهده دارد.در صورتی که درجه حرارت از حد تنظیمی فراتر رود ،کلید عمل کرده یک کنتاکت باز را می بندد و یا کنتاکت بسته ای را باز می کند.از ترموستات بیشتر در وسایل حرارتی و برودتی مانند شوفاژ،یخچال،و چیلر استفاده می شود.

کلیدهای تابع دور(گریز از مرکز)

کلید های تابع دور در بعضی الکترو موتورهای یک فاز جهت خارج کردن سیم پیچ کمکی از مدار و در موارد دیگر مانند ترمز جریان مخالف به کار می رود.ساختمان آنها از یک محور و دو وزنه تشکیل شده که به وسیله یک طوق و یک فنر حول محور حرکت می کند و با زیاد و کم شدن سرعت موتور یا وسیله چرخنده ،وزنه های دو طرف به محور نزدیک یا دور می شود ؛به این ترتیب طوق روی محور حرکت می کند و باعث قطع و وصل کلید می شود.

- رله Mini SPDT برای جریانهای 2A . این رله فقط 18mA برای تحریک نیاز دارد و در محدوده ولتاژ 7V تا 9V کار می کند. شماره قطعه شرکت Radio Shack برای این رله 275-005 است.

- رله Mini SPDT برای جریانهای 10A . این رله یک سیم پیچ با مشخصه 400 اهم 12 ولت 30 میلی آمپر می باشد. شماره این رله 275-248 است.

- رله Mini DPDT برای جریانهای 5A . برای بسته شدن کنتاکتهای این رله، جریان 60mA از یک منبع تغذیه 12V مورد نیاز می باشد. شماره این رله 275-249 می باش

کنترل بار دیجیتالی
به طور معمول برای حفاظت الکتروموتورها از بی متال هایی که روی کنتاکتورها نصب می شوند استفاده می شود . ازجمله معایب بی متال ها این است که این عناصر مکانیکی هستند و همچنین با گذشت زمان حساسیت خود را از دست داده و به درستی عمل نمی کنند .علاوه بر آن برای هر تیپ کنتاکتور بی منال خاص آن وجود دارد . با توجه به آنکه بی متال ها بر اساس تغییرات دما کار می کنند تغییر دمای محیط می تواند روی عملکرد دقیق آن تاثیر داشته باشد . کنترل بار دیجیتالی AT-4100 برای نظارت بر جریان سه فاز موتور طراحی شده است . و می توان با تعیین محدوده رنج مجاز جریان در صورت خارج شدن جریان از محدوده تعریف شده ، مصرف کننده را از مدار خارج کرد .

کنترل بار دیجیتالی AT-4100 با قابلیتهای منحصر به فرد جهت محافظت از اضافه جریان در موتورها و مصرف کننده های الکتریکی تک فاز و سه فاز در بسیاری از مصارف از جمله الکترو موتورهای توان بالا از قبیل پمپهای آب قابل استفاده می باشد.

رله ضربه‌ای

رله ضربه‌ای تشکیل شده است از یک بوبین با هسته آهنی که یک اهرم در بالای آن قرار دارد. وقتی ولتاژ به بوبین وصل می‌شود، اهرم به طرف هسته کشیده می‌شود. در انتهای اهرم یک زائده پلاستیکی وجود دارد. در مقابل این زائده یک چرخ دنده به اندازه 8/1 دور دوران می‌کند. در زیر این چرخ دنده کنتاکتی وجود دارد که با چرخش چرخ دنده قطع و وصل می‌شود. طریقه قطع و وصل به این ترتیب است که روی محور چرخ دنده یک مکعب وجود دارد که هنگام دوران ، در یک مرحله سطح صاف مکعب و در مرحله بعد راس مشترک بین دو سطح جانبی مکعب روی کنتاکت قرار می‌گیرد و به این ترتیب مدار را قطع و وصل می‌کند.

طرز اتصال یک رله ضربه‌ای بسیار ساده است. معمولا این رله‌ها با ولتاژ 220 ولت کار می‌کنند. غالبا در داخل رله یک طرف بوبین به یک طرف کنتاکت اتصال داده شده است که در این حالت تعداد ترمینالهای خروجی رله سه عدد است. برای اتصال رله ضربه‌ای به مدار از شستی استارت استفاده می‌کنند. مقدار جریان مجاز کنتاکتهای داخلی رله بوسیله کارخانه سازنده روی آن نوشته می‌شود. همچنین نقشه اختصاری اتصال رله نیز روی آن ترسیم می‌شود. اگر شما با علائم اختصاری نقشه آشنایی داشته باشید، به آسانی می‌توانید نقشه حقیقی رله را از روی نقشه اختصاری آن که بوسیله کارخانه داده شده است، ترسیم کنید.
رله زمانی
رله‌های زمانی در انواع مختلف و با ساختمانهای گوناگونی ساخته می‌شوند. در گذشته برای این که تعدادی لامپ را از چند نقطه خاموش و روشن کنند، از کلید تبدیل به همراه کلید صلیبی استفاده می‌کردند (مثلا در راهروهای طویل و دارای خروجی‌های متعدد و یا در راه پله‌های ساختمانهای چندین طبقه)، اما امروزه کلید صلیبی کمتر شاخته می‌شود و در بازار موجود نیست و به جای آن در چنین مواردی از نوعی رله زمانی استفاده می‌شود که به آن رله راه پله می‌گویند.

در مدار روشنایی راه پله با رله زمانی ، با فشار به یک شستی که جای کلید بکار گرفته شده است، رله شروع به کار کرده و لامپهای راه پله روشن می‌شوند و پس از گذشت زمان معینی خاموش می‌گردند. بر روی رله‌های راه پله معمولا دکمه‌ای وجود دارد که سه حالت خاموش ، روشن دائم و روشن زمانی توسط آن انتخاب می‌شود. حالت خاموش برای روز است، حالت روشن دائم برای مواقعی از شب که رفت آمد زیاد است، استفاده می‌شود و حالت روشن زمانی برای اوقاتی از شب که رفت آمد کم است، در نظر گرفته شده است.

رله در حالت روشن ، زمان معینی که روی آن تنظیم شده است، لامپها را روشن نگه می‌دارد. معمولا زمان تنظیمی به گونه‌ای است که فرد پس از ورود به راه پله بتواند در روشنایی لامپها به در منزل برسد. رله‌های زمانی در دو نوع ساده و تاخیری هستند. معمولا هر رله دارای کنتاکتهایی است که در شرایط عادی (تحریک نشده) باز یا بسته‌اند. زمانی که رله عمل می‌کند، کنتاکتهای باز آن بسته و کنتاکتهای بسته آن باز می‌شود. به این ترتیب می‌توان با استفاده از این کنتاکتها مداری را قطع یا وصل کرد.

هنگامی که یک رله زمانی ساده را تحریک می‌کنیم، این رله پس از گذشت زمان تنظیم شده روی آن ، تغییر حالت داده و عمل قطع و وصل را انجام می‌دهد و تا زمانی که تحریک رله را قطع نکنیم، در این حالت باقی می‌ماند. با قطع تحریک ، رله به حالت اول برمی‌گردد. رله تاخیری به این صورت عمل می‌کند که وقتی آن را تحریک می‌کنیم، بلافاصله کنتاکتهای رله تغییر حالت داده و مدار را وصل می‌کنند. پس با گذشت زمان تنظیم شده ، مجددا رله به حالت اول خود برمی‌گردد. به این ترتیب معلوم می‌شود که رله‌های راه پله از نوع تاخیری هستند

: عملکرد رلهً بوخهلتز
در صورت بروز اتصال در داخل ترانس و متصاعد شدن گاز و
همچنین حرکت سریع روغن , منجر به عملکرد رلهً بوخهلتز خواهد
شد, که با توجه به شدت اتصال مدارات آلارم وتریپ به ترتیب بسته می شوند .
پیش از برق دارکردن باید حرارتهای سیم پیچ و روغن کنترل شود

ترانس جریان در اثر عبور جریان خطاست. در اینجا دو نمونه عملکرد اشتباه سیستم حفاظت در اثر اشباع CT ذکر میشوند:

1- عملکرد اشتباه:
در حفاظت دیفرانسیل در صورتیکه یکی از ترانسهای جریان دو طرف زون عملکرد در اثر عبور جریان خطای خارج از زون به اشباع برود، تعادل جریانهای ورودی به رله برهم میخورد و درنتیجه حفاظت دیفرانسیل که یک حفاظت واحد است در برابر خطای خارج از زون بصورت آنی عملکرد خواهد داشت و باعث از بین رفتن سلکتیویته و قطعیهای بیمورد خواهد شد.

2- عدم عملکرد اشتباه :

به منظور افزایش دقت عملکرد رله های دیفرانسیل ،بسیاری از رله هایی که در پیاده سازی این حفاظت بکار میروند قادر به تشخیص هارمونیکها از مولفه اصلی بوده و قادرند جریانهای هارمونیکی ناشی از مسایلی نظیر عدم تعادل بار ، جریان هجومی و... را از شکل موج خطا تشخیص دهند. هدف از فعال سازی چنین واحدهایی درون رله ها افزایش دقت رله و جلوگیری از عملکردهای اشتباه رله است. اما در صورت توجه نداشتن به اشباع CT همین مساله میتواند باعث اشتباه در عملکرد رله شود. بعنوان مثال ، در صورتيكه CT در مواجهه با خطاي داخل زون عملکرد رله دیفرانسیل (خطای INTERNAL)به اشباع برود، در شكل موج جريان ثانويه CT مقادیر زیادی هارمونيك توليد میشود. همین عامل در رله هاي ديفرانسيلي كه Harmonic Restraint هستند ، میتواند سبب عدم عملکرد رله شود. بنابراین رله در برابرخطای داخل ناحیه عملکرد که میبایست بصورت آنی عمل کند، به اشتباه بلوکه میشود

وسایلی که در مدارهای فرمان به کار میروند به این قرار است:

1_شستی استاپ استارت2_رله الکتریکی3_رله مغناطیسی4_لامپ های سیگنال 5-فیوزها 6_لیمیت سویچ7_کلیدهای تابع فشار 8_کلیدهای شناور9_چشم های الکتریکی(سنسورها)10_تایمر و انواع آن11_ترموستات12_کلیدهای تابع دور

شستی استاپ استارت و سلکتور سوئیچ های فرمان

شستی ها از جمله وسایل فرمان هستنند که تحریک آنها به وسیله دست انجام میگیرد و در انواع مختلف و برای کاربردهای متفاوت طراحی می شوند.شستی که پس از تحریک،دو کنتاکت وصل را قطع میکنند استاپ(قطع) و شستی هایی که پس از تحریک دو کنتاکت،قطع را وصل می کنند شستی استارت (وصل) نامیده می شوند. شستی های که هر دو عمل را در یک زمان انجام می دهند،به شستی استارت استاپ یا دوبل معروف هستنند یعنی با فشار کلید دو کنتاکت باز بسته و دو کنتاکت بسته باز می شود.

لامپ های سیگنال

لامپ های علامت دهنده یا لامپ های سیگنال در کلیه دستگاه های صنعتی و تابلو های توزیع و تابلو فرمان به کار میروند. نوع استفاده از این لامپ متفاوت است .این لامپ به عنوان لامپ خبر استفاده می شود و میتوان روشن بودن،خاموش بودن و یا عیب دستگاه و...را نشان دهد.چراغ های مورد استفاده در مدار فرمان ،یک چراغ کم قدرت (2/1تا5وات)است که با ولتاژهای مختلف از 24تا 220ولت کار میکند.این چراغ ها معمولا در سه رنگ استاندارد قرمز،سبزو نارنجی ساخته می شوند.برای مثال در کارخانه ای که تعداد زیادی موتور در آن واحد مشغول به کار بوده و فواصل آنها تا تابلوی کنترل نسبتا زیاد باشد،از چراغ قرمزی که توسط کنتاکت بازی از کنتاکتور اصلی موتور روشن می شود استفاده می کنند.با استفاده از کنتاکتهای باز کنتاکتور می توان چراغ سبزی را که نمایشگر حالت خاموشی مدار است روشن نمود.در نقشه ها برای نمایش چراغ سیگنال از حرف h استفاده می شود.

فیوزها

در کلیه تاسیسات الکتریکی برای جلوگیری از صدمه دیدن و معیوب شدن وسایل و نیز برای قطع کردن دستگاه های معیوب از شبکه که بر اثر عوامل مختلف از قبیل نقصان عایق بندی،ضعف استقامت الکتریکی یا مکانیکی و ازدیاد بیش از حد جریان مجاز(اتصال کوتاه)وسایل حفاظتی مختلف به کار می رود.این وسایل باید طوری انتخاب شوند که در اثر اضافه بار یا اتصال کوتاه در کوتاهترین زمان ممکن و قبل از اینکه صدمه ای به سیم ها و شبکه الکتریکی شبکه برسد،مدار قسمت معیوب را قطع کنند.یکی از این وسایل حفاظتی فیوز است فیوزها از نظر زمان قطع بر حسب منحنی ذوب سیم حرارتی داخل انها به دو نوع کند کار و تند کار تقسیم میشوند.فیوز های تند کار زمان قطع کمتری نسبت به فیوزهای کند کار دارندو به همین دلیل در مصارف روشنایی استفاده می شوند.فیوز های کند کار دارای زمان قطع طولانی تری هستنند و در نتیجه برای راه اندازی موتورهای الکتریکی به کار میروند.تحمل جریان راه اندازی موتور در حدود 3تا 7 برابر جریان نامی است که بر روی کلیه فیوزها جریان نامی انها نوشته شده میشود.این جریان کمتر از جریان ماکزیمیم تحمل فیوز است.فیوز در انواع فشنگی ،اتوماتیک(آلفا)،مینیاتوری،بکٌس،کاردی (تیغه ای)،شیشه ای یا کارتریج و فیوز های فشار قوی ساخته می شوند.معمولا فیوزهای که در مدار قدرت به کار میروند،مدار کنتاکتور را در مقابل اتصال کوتاه محافظت میکند؛یعنی در واقع حفاظت سیم های رابط مدار را نیز بر عهده دارد.بنابراین در مدارهایی که مثلا فیوز 25 آمپری به کار می رود،ممکن است در مدار فرمان آنها از سیم یک یا یکو نیم استفاده شود.پس لازم است مدار فرمان با فیوز جداگانه ای حفاظت شود.فیوزهای اتوماتیک یا آلفا نوعی فیوز خودکار است که عبور جریان بیش از حد مجاز از آن باعث قطع مدار می شود؛اما دوباره می توان شستی آن را به داخل فشار داد تا ارتباط برقرار شود.بعضی از فیوزهای خودکار دو عمل جریان زیاد و بار زیاد در مدار کنترل می کنند؛اما پس از قطع شدن ،باید پس از مدت کمی دباره شستی مربوطه را فشار داد تا مدار وصل شود.در فیوز های اتوماتیک دو عنصر مغناطیسی و حرارتی وجود دارد که قسمت مغناطیسی آن اتصال کوتاه یا جریان زیاد و قسمت حرارتی آن (بیمتال) بار زیاد (افزایش جریان تدریجی) را قطع می کند.کلید مینیاتوری نوعی فیوز اوتوماتیک است که از نظر ساختمان داخلی با فیوز آلفا شباهت دارد و از سه قسمت رله مغناطیسی (رله جریان زیاد زمان سریع)،رله حرارتی یا رله بیمتال (رله جریان زیاد تاخیری)و کلید تشکیل شده است.این مجموعه را نیز کلید موتور مینامند.این کلیدها در دو نوع L و G ساخته شده است.نوع Lدر مصارف روشنایی به کار می رود و تند کار است(LIGHT) و نوع G در راه اندازی وسایل موتوری مورد استفاده قرار می گیرد و کند کار است. این کلید ها در انواع تک فاز دو فاز و سه فاز ساخته می شوند.

کلید های محدود کننده

کلید محدود کننده(LIMIT SWITCH) که گاهی میکرو سویچ نیز نامیده می شوند،کلیدی است که برای قطع و وصل یک حرکت خطی یا دورانی و یا تعویض جهت دوران یک متحرک به کار می رود.این کلید اهرمی دارد که وقتی دسته متحرک به آن برخورد می کند کنتاکتی را قطع می نماید. کنتاکت مذبور خود عامل فرمانی است برای ماشینی که هدف کنترل آنست.چنانچه از اسم این کلید بر می اید کلید یاد شده برای محدود کردن حرکت متحرک ها به کار می رود.مثلا در یک چرثقیل سقفی که در چند جهت حرکت می کند وقتی متحرک به انتهای هر قسمت از مسیر خود میرسد،یک کلید محدود کننده مدار رفت را از کار انداخته و مدار برگشت را مهیا میسازد.مطلب مهمی که باید در کاربرد این کلید ها در نظر گرفت وضعیت کنتاکت ها در موقع وارد آمدن نیرو به اهرم آنها است.کارخانه های سازنده این وضعیت را بر حسب تعغیر طولی یا زاویه ای اهرمشخص می نمایند.

انواع لیمیت سویچ ساده

1-کلید محدود کننده فشار انتهایی2-کلید محدود کننده ای قرقرهای3-کلی محدود کننده قرقره اییک طرفه از چپ4-کلید محدود کننده قرقرهای یک طرفه از راست5-کلید محدود کننده قرقر ه ای دو طرفه6-کلید محدود کننده آنتنی دو طرفه

کلید تابع فشار(کلید های گازی)

این کلید ها برای کنترل سطح گاز داخل مخازن و کمپرسورها،تنظیم فشار آب داخل لوله ها و روشن و خاموش کردن اتوماتیک این دستگاه ها مورد استفاده قرار م گیرد.عامل فرمان این کلید ،فشار گاز یا مایع داخل مخزن است.عامل قطع و وصل این کلید گاز می باشد اصول کار آن بدین صورت است که که فشار گاز موثر بر هر صفحه نیرویی معادل F=P.A ایجاد می نماید(P فشار و A سطح مقطع صفحه است).در رله ها F باعث جابه جایی صفحه می شود.این جابه جایی از طریق یک اهرم منتقل شده و کنتاکتی را قطع و وصل می نماید.نیروی برگردان را فنر زیر صفحه ایجاد می کند.پس با انتخاب فنر های مختلف می توان فشار های کم یا زیاد را بر روی صفحه اثر داده و قطع و وصل کنتاکت را بطور دلخواه تنظیم نمود.

کلید های شناور

کلید های شناور برای کنترل سطح آب یا مایهات داخل منبع ها،استخر ها و مخازن مورد استفاده قرار می گیرد.ساختمان این کلید از وزنه تعادل ،یک قسمت شناور و یک میکرو سویچ تشکیل شده است.هنگامی که قسمت شناور را تنظیم می کنند با تغیر سطح مایع داخل مخزن شناور تغیر مکان داده به میکرو سویچ داخل کلید فرمان می دهد و باعث قطع و وصل مدار می شود.

چشم های الکتریکی(سنسورها)

این کلید نوعی کلید فرمان دهنده است که بدون برخورد فیزیکی با دست یا هر وسیله دیگری توسط سیستم چشم الکتریکی از فاصله حداقل یک میلی متر و حداکثر8متر واکنش نشان میدهد و فرمان صادر می کند همچنین به وسیله رله ای که در داخل آن به کار رفته ،کنتاکت های را باز می کند یا می بندد و در نتیجه به دستگا ه های مورد نظر فرمان میدهد.از این کلید در دستگاه های صنعتی و خطوط تولید استفاده فراوان می شود.

ترموستات

ترموستات نوعی رله حرارتی است که در مقابل حرارت محیط حساس بوده و عمل میکند.این وسیله در دستگاه های مختلف صنعتی کاربرد فراوان دارد و وظیفه تعادل حرارتی دستگاه را بر عهده دارد.در صورتی که درجه حرارت از حد تنظیمی فراتر رود ،کلید عمل کرده یک کنتاکت باز را می بندد و یا کنتاکت بسته ای را باز می کند.از ترموستات بیشتر در وسایل حرارتی و برودتی مانند شوفاژ،یخچال،و چیلر استفاده می شود.

کلیدهای تابع دور(گریز از مرکز)

کلید های تابع دور در بعضی الکترو موتورهای یک فاز جهت خارج کردن سیم پیچ کمکی از مدار و در موارد دیگر مانند ترمز جریان مخالف به کار می رود.ساختمان آنها از یک محور و دو وزنه تشکیل شده که به وسیله یک طوق و یک فنر حول محور حرکت می کند و با زیاد و کم شدن سرعت موتور یا وسیله چرخنده ،وزنه های دو طرف به محور نزدیک یا دور می شود ؛به این ترتیب طوق روی محور حرکت می کند و باعث قطع و وصل کلید می شود.

مقاومت ویژه خاک و عوامل وابسته به زمین
در صورت روبرو شدن با خاک دستی، لازم است تا رسیدن به عمق خاک بکر و بیشتر پیش رفت. زیرا خاک دستی قابل اطمینان نبوده و در احداث الکترود زمین نباید به حساب آورده شود.

تاثیر آماده سازی محل احداث الکترود زمین
در بعضی موارد، برای کم کردن مقاومت اتصال به زمین ممکن است لازم باشد اقدام به آماده سازی و یا حتی تعویض خاک شود. آماده سازی خاک با استفاده از مواد شیمیایی انجام می شود. در این صورت لازم است ترتیبی اتخاذ شود که در نتیجه کم شدن و شسته شدن املاح در طول زمان، آماده سازی پیوسته در حال تجدید و یا تکمیل باشد. تا از کارآیی اتصال زمین کاسته نشود. از طرف دیگر در انتخاب روش آماده سازی برای هر موقعیت، لازم است محیط زیست و اثری را که مواد شیمیایی در آن باقی خواهند گذارد، به حساب آورد.
برای ایجاد یک اتصال زمین با عمری طولانی، شاید لازم باشد زمینی را که بلافاصله در اطراف الکترود قرار دارد با خاک یا ماده ای که مقاومت ویژه آن کم است، تعویض نمود. بهترین نمونه های این نوع آماده سازی عبارتند از:
- بتونیت

- بتن
- بتن خاص با سیمان هادی که در آن از گرانولهای کربن یا خاکه ذغال به جای ماسه استفاده می شود. این نوع آماده سازی مخصوصاً درزمینهای سنگی و زمینهایی که لایه سنگی در نزدیکی سطح آن قرار دارد بسیار موثر می باشد.

- روش سنتی، با استفاده از مخلوطی از نمک و ذغال.استفاده از خاکستر کک به علت خاصیت خوردگی شدید آن برای آماده سازی توصیه نمی شود.

اثر شکل الکترود بر مقاومت اتصال زمین
نظر به اینکه بیشترین افت ولتاژ در یک سیستم الکترود زمین، در حجم خاکی اتفاق می افتد که در فاصله حدود یک متری از سطح الکترود قرار دارد (تراکم جریان دراین ناحیه بیشترین مقدار را دارد)، لذا برای بدست آوردن حداقل مقاومت نسبت به زمین،لازم خواهد بود تراکم جریان در حجم ناحیه ای که در مجاورت الکترود قرار دارد، تا حدی که ممکن است کم باشد و سیستم به نحوی طرح شود که تراکم جریان با دور شدن از الکترود، به سرعت کم شود. برای رسیدن به این هدف لازم خواهد بود یکی از ابعاد حجم الکترود نسبت به دوبعد دیگر آن بزرگترین مقدار را داشته باشد. مثلاً استفاده از یک میله یا سیم یا تسمه نسبت به یک صفحه با همان سطوح جانبی ، ارجحیت دارد.
توجه شود که مقاومت یک الکترود با عکس مساحت جانبی آن نسبت مستقیم ندارد.
بررسی خصوصیات الکترودهای متداول و مقاومت آنهاالکترودهای اتصال به زمین را می توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد:

-الکترودهای مصنوعی ، و
-الکترودهای موجود یا طبیعی

الکترودهای مصنوعی
الکترودهای مصنوعی آنهایی هستند که فقط با هدف ایجاد اتصال به زمین برای تاسیسات الکتریکی نصب
می شوند.الکترودهای مصنوعی را،از نظر نحوه استقرار آنها در زمین ،می توان به سه گروه تقسیم نمود:
- الکترودهای صفحه ای- الکترودهای قائم
- الکترودهای افقی

الکترودهای موجود
الکترودهای موجود آنهایی هستند که با هدفی دیگر درزمین نصب شده اند و ممکن است در صورت وجود شرایط لازم برای ایجاد اتصال به زمین از آنها به عنوان الکترود استفاده کرد.
الکترودهای موجود شناخته شده به قرار زیر می باشند:
- غلافهای هادی کابلها
- اجزای فلزی سازه ها- سپرهای فلزی و میلگردهای شمعهای بتنی
- لوله کشی آب- لوله کشی های فلزی دیگر
- هر گونه تاسیسات زیرزمینی فلزی که در تماس با زمین بوده ومانعی برای استفاده از آن به عنوان الکترود زمین وجود نداشته باشد.

الکترودهای صفحه ای کم عمق
درمناطقی از دنیا که بطور کلی جوی نمناک دارند، استفاده از الکترودهای صفحه ای عمیق مرسوم نیست زیرا علت اصلی دفن صفحه الکترود در عمق بیشتر دستیابی به نم بیشتر و مقاومت ویژه کمتر زمین است. دراین گونه مناطق، الکترودها معمولاً از مس با ضخامت حداقل 2 میلیمتر یا آهن گالوانیزه گری با ضخامت حداقل 3 میلیمتر است. در انگلستان جنس صفحه مورد استفاده برای این الکترودها معمولاً چدن موجدار یا دنده دار است به ضخامت حداقل 12 میلیمتر و به ابعاد 2،1×2،1 متر.
اتصال هادی زمین به صفحه زمین باید دست کم در دو نقطه مجزا انجام و برای هادی زمین و صفحه الکترود از دو جنس مختلف، محل اتصالها با ماده ای قیر مانند اندود شود تا این نقاط از عوارض الکترولیتی در امان بماند. در مواردی که امکان خوردگی سریع هادی زمین وجود داشته یا هادی زمین با مقطع کم انتخاب شده باشد، توصیه می شود هادی زمین از نوع عایقدرا باشد تا از خوردگی سریع آن دراثر عوارض الکترولیتی پیشگیری شود. البته در این صورت سهم هادی لخت در کم کردن مقاومت زمین از دست خواهد رفت.اگر یک الکترود صفحه ای مقاومت لازم را ارائه نداد، میتوان از چند صفحه به صورت موازی استفاده کرد. برای رسیدن به حداقل مقاومت با صفحات موازی ، قاعدتاً لازم است حداقل فاصله الکترودها نسبت به هم 10 متر ، ولی با توجه به عمق کم دفن، حداقل فاصله موثر آنها را می توان حتی تا 2 متر تقلیل داد. در این صورت مقاومت مجموعه دو صفحه نسبت به مقدار بدست آمده از محاسبه(با استفاده ار رابطه بالا)، بیش از حدود20% تفاوت نخواهد داشت.
توصیه بعضی مقامات دیگر برای حفظ مقاومت الکترودها در حد معقول این است که هنگام نصب چند الکترود صفحه ای به صورت موازی ، فاصله ای به مقدار سه برابر بزرگترین بعد صفحه ، بین آنها برقرار شود.در مورد بعضی از لایه های خاک با مقاومت ویژه زیاد ، آماده سازی محل دفن الکترود بجا خواهد بود.

يكي از مطالعاتي كه شركت DSTAR در آمريكا در مورد كابل هاي زميني انجام داده است ، بررسي اثرات ولتاژهاي گذراي ضربه در آنها به دلايلي همچون صاعقه مي باشد . نقص كابل هاي زميني با عايق پلي اتيلني و امثال آن بخشهايي از صنعت را دچار مشكل كرده است. يكي از دلايل اصلي خرابي هاي زودرس، اضافه ولتاژهاي مكرري است كه بعلت حالت هاي گذرا در سيستم ايجاد مي شوند .

يك سيستم كامل آزمايشي در آزمايشگاه GE (جنرال الكتريك) براي آزمايش روشهاي مختلف حفاظت كابل در مقابل اضافه ولتاژ ايجاد شده است. اين مجموعه شامل كابل نوترال مركزي لخت بوده كه در يك محفظه انعطاف پذير حمل مي گردد و امكان آزمايش كابل هاي كوتاه( ft300 ) و بلند ( f t 1350 ) را فراهم مي كند. براي انجام آزمايش ولتاژ ضربه يك سر كابل را به يك riser pole وصل نموده كه از طريق آن ولتاژ ضربه شبيه سازي شده صاعقه به آن اعمال ميگردد. ولتاژ ضربه مشابه صاعقه توسط يك مولد ولتاژ ضربه از نوع ماركس با قابليت توليد ولتاژ ضربه 6 ميليون ولتي توليد ميگردد. طرح هاي مختلف از نحوه نصب برقگير با يكديگر مقايسه گرديده اند. در بعضي از آنها صرفا" در محل riser pole برقگير نصب شده ودربعضي ديگر علاوه برriser pole در طول كابل نيز برقگير قرار داده شده است. يكي از يافته هاي مهم اين بود كه معلوم شد در سيستم هاي كابل نواري يا دو شاخه اي ، اضافه ولتاژ شديد تر عمل كرده و در اين سيستم ها نياز به توجه بيشتري در نصب برقگيرها مي باشد . نتايج حاصل از اين آزمايشها اكنون بوسيله شركتها جهت بهينه سازي حفاظت كابل در مقابل اضافه ولتاژ مورد استفاده قرار مي گيرد.

آزمايش ولتاژ ضربه برروي سيستم كابل زميني براي انواع ديگر كابل ها ادامه يافت. كابل جلددار (jacketed cable) بطور وسيع براي به حداقل رساندن مشكلات ناشي از خوردگي نول به كار مي رود. سيم نول خود يك هادي عايق شده است كه مي تواند امواج ضربه را همانگونه كه در شكل (1) ديده مي شود انتقال دهد .

تحقيقاتDSTAR نشان داد كه حالت هاي گذراي سيم نول ، مشكلات ديگري را نيز ايجاد مي كند. وقتي يك اضافه ولتاژ ناشي از صاعقه باعث مي شود كه برقگير تخليه كند ، جريان بين زمين برقگير و نول كابل تقسيم مي شود .

ولتاژهاي قابل توجه اي بين نول كابل و زمين ايجاد مي گردد و جلد كابل مي تواند سوراخ شود. به خصوص اين حالت زماني رخ ميدهد كه مقاومت زمين پاي برقگير زياد باشد و در نتيجه جريان بيشتري از نول كابل عبور كند.آزمايشهاي ديگري براي تشخيص ميزان مقاومت جلد كابلها در DSTAR انجام شده است .

در صورت عدم تخليه صاعقه دربرقگير محل riser pole خطر انتقال ولتاژ ضربه به سيم پيچي هاي ترانسفورماتور و صدمه به آنها در طرف اوليه و يا ثانويه وجود خواهد داشت. نتايج آزمايشها نشان ميدهند كه در حالت استفاده از برقگير تنها در محل riser pole خطر خرابي و آسيب وجود دارد.

براي حل مشكل فوق و جلوگيري از سرايت اضافه ولتاژ صاعقه به سيم پيچي هاي ترانسفورماتور تحقيقات قابل ملاحظه اي انجام گرفته است كه بر اساس آنها ايده استفاده از يك سيم لخت خوابانده شده در كنار كابل جلددار بمنظور كاهش ولتاژ ايجاد شده در بدنه كابل ارائه گرديده است. اين روش باعث كاهش چشمگير ولتاژ بين نول و نقطه زمين محلي مي گردد.

يكي ديگر از روشهاي مهم كاهش حالت هاي گذراي نول دركابلها، بهبود سيستم زمين ميباشد. نوع ديگري از كابل كه توسط بعضي از شركت ها مورد استفاده قرار مي گيرد ، كابل جلددار از نوع نيمه هادي است . اين نوع جلد ، نول را در مقابل خوردگي محافظت مي كند و باعث ميرا شدن حالت هاي گذراي نوترال مي شود. نتايج آزمايشها برروي اين كابلها نشان ميدهد كه ولتاژ بين نول و زمين بشدت كاهش مي يابد. وليكن، جريان ضربه نوترال در اين نوع كابلها به سرعت نوترال هاي مركزي لخت ، ميرا نمي شود .

علاوه بر صاعقه هايي كه به خطوط هوايي تغذيه كننده سيستم زميني برخورد مي كنند ، حالت هاي گذراي ضربه در اثر برخورد صاعقه به زمين در نزديكي گودال كابل نيز مي توانند در نول كابل ايجاد شوند . DSTAR با آزمايشهاي گسترده اي ، جريان القاء شده در نول را بصورت تابعي از محل برخورد صاعقه اندازه گرفت. اين كار با كابل هاي لخت ، داراي جلد عايق و داراي جلد نيمه هادي انجام شد

- شرایط فنی :

1- 1- استانداردها و مراجع

مندرجات نشریه 110 سازمان برنامه و بودجه به عنوان مرجع حقوقی پایه؛ استانداردهای موجود در موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی کشور در مورد تاسیسات و تجهیزات الکتریکی جهت رعایت استانداردهای داخلی و استانداردهای VDE و IEC در تطبیق مشخصات فنی طرح با استانداردهای بین المللی در ساخت تابلوها و تجهیزات الکتریکی ملحوظ گردیده است.

2- 1- طراحی و تهیه نقشه های اجرائی

در این مرحله و از ابتدای مذاکرات با کارفرما و ارائه پیشنهاد تا شروع کار خط تولید موارد ذیل توسط واحد فنی – مهندسی و فروش این شرکت صورت خواهد گرفت :

الف- دریافت و مطالعه اسناد و نقشه ها (در صورتیکه کارفرما فقط اکتفا به ارائه مشخصات فنی و اطلاعات کلی نماید واحد مهندسی این شرکت اقدام به طراحی و تهیه نقشه های تک خطی نموده و جهت تائید و کنترل نهایی آن به کارفرما عودت می نماید.) تیپ آنها و همچنین تهیه نقشه های جانمایی تابلوها؛ برآورد قیمت

ب- بررسی نقشه ها و مشخصات فنی فهرست لوازم و تجهیزات بطور دقیق با توجه به مارک و ارائه پیشنهاد.

ث- مذاکره با کارفرما و مشاور پس از عقد قرارداد و دریافت نظریات و
خواسته های فنی آنها.

ت- بررسی تطابق نقشه ها و اسناد ارائه شده با استانداردهای معتبر و خواسته های کارفرما و مشاوره و انجام اصلاحات (در صورت نیاز) جهت ارائه طرح مطمئن برای دستیابی به محصول مرغوب در حداقل زمان.

- تهیه نقشه های اجرائی شامل :

- نقشه ایزومتریک (CUBICLE)

- نقشه جانمائی (LAYOUT)

- نقشه مدارهای قدرت و فرمان با شماره گذاری سیم ها و ترمینال ها
(WIRING DIAGRAM)

- ارائه نقشه های اجرائی بهمراه فهرست لوازم و تجهیزات به کارفرما جهت تایید و عودت آن به کارخانه جهت استارت تولید.

- برنامه ریزی جهت قسمتهای مختلف خط تولید به پروژه های در دست انجام و یا در حال مذاکره

3- 1- ساختمان عمومی تابلوها

الف- کلیه تابلوها اعم از دیواری و ایستاده فشار ضعیف؛ توزیع؛ فرمان از ورق روغنی بضخامت (1.5-2.5) میلیمتر ساخته خواهند شد.

ب- اسکلت تابلوهای ایستاده فشار ضعیف از ورق فولادی و روغنی به ضخامت 2 میلیمتر ساخته می شود.

پ- بدنه تابلوها از دو قسمت شاسی و بدنه (پوشش) که بوسیله پیچ و مهره بهم اتصال می یابند ساخته می شود.

ت- تابلوهای چند سلولی از سلولهای مجزا ساخته شده که بوسیله پیچ و مهره به همدیگر اتصال می یابند.

ث- کلیه سلولها از قسمت جلو دارای درب مجهز به قفل و لولا و پیچ و مهره بود که در کنار درب تابلوها محل مناسب جهت نصب لاستیک تعبیه می گردد.

ج- سلولها طوری ساخته می شوند که دارای فضای کافی بوده و عمل بازرسی و تعمیرات و دسترسی به لوازم و تجهیزات و شینه ها به سهولت انجام پذیرد و ضمنا در هر زمان امکان توسعه داشته باشد.

چ- قسمت پشت سلولها بوسیله ورق روغنی به اسکلت سلول پیچ و مهره میگردد و در صورت تقاضای کارفرما درب لولا مطابق مشخصات بند (ث) نیز قابل اجرا می باشد. در دو حالت امکان دسترسی به تجهیزات و لوازم داخل تابلو به هنگام بازرسی و تعمیرات به سهولت انجام خواهد گرفت .

ح- به لحاظ جلوگیری از صدمات احتمالی قسمتهای نصب تجهیزات اصلی کنترل؛ اندازه گیری و محل ورود و خروج کابلها حتی الامکان مجزا از هم انجام می گیرد. لوازم اندازه گیری در جلو سلول و در قسمت بالای آن نصب خواهد شد؛ بطوریکه براحتی قابل رویت و استفاده باشد.

سلول مربوط به ورودی با توجه به نیاز پروژه در یک سمت و سلولهای مربوط به خروجی در سمت دیگر قرار می گیرد : محل استقرار شینه های اصلی (فازها) در بالا و قسمت عقب سلولها و شینه نول و ارت در پائین سلولها و در سرتاسر تابلوها خواهند بود.

خ- بدنه تابلوها به گونه ای ساخته می شود تا هر گونه تغییرات در تابلوها بدون نیاز به جوشکاری و نقاشی مجدد امکان پذیر باشد. (پیش بینی سوراخهای مناسب و جابجائی با پیچ و مهره)

د- در قسمت بالای تابلو قلاب مناسب جهت حمل تابلوها پیش بینی میگردد.

ر- در تابلوهای ایستاده پل کابل جهت کابلهای ورودی و خروجی پیش بینی خواهد شد.

4- 1- رنگ آمیزی

واحد نقاشی و رنگ آمیزی با بکارگیری امکانات پیشرفته و مدرن؛ با کنترل توسط آزمایشگاه مجهز این شرکت و استفاده از تخصص اساتید دانشگاه در کنترل و آزمون از مرحله انتخاب رنگ تا مرحله رنگ آمیزی کلیه قطعات بدنه تابلو را با بهترین پوشش رنگ مطابق درخواست کارفرما و طبق مراحل زیر رنگ آمیزی می نماید.

- رنگ تابلوها بصورت کوره ای الکترواستاتیک طبق مراحل زیر به ضخامت حداقل 80 میکرون زده خواهد شد.

- چربی زدایی (در وان مخصوص)

- اکسید زدایی (در وان مخصوص)

- فسفاته (در وان مخصوص)

- و نهایتا لایه رنگ پایانی خواهد بود.

ضمنا کارخانه این شرکت آماده بازدید کارشناسان آن شرکت محترم از آزمایشگاه، امکانات، رنگ آمیزی و کنترل کیفیت می باشد.

5- 1- مونتاژ لوازم و تجهیزات الکتریکی

بر اساس نقشه های جانمایی عملیات مونتاژ با توجه به مراحل ذیل انجام می گیرد:

الف- انتخاب پیچ و مهره ها جهت بستن تجهیزات الکتریکی با توجه به نوع تجهیزات و برآورد نیروهای وارده دینامیکی در هنگام برق دار بودن تابلو.

ب- نصب لوازم بگونه ای اجرا می گردد که در هر زمان که احتیاج به تعویض باشد به آسانی امکان پذیر بوده و زمان خاموش بودن تابلو را تا سر حد امکان تقلیل دهد.

پ- نصب لوازم در روی شاسی تابلو (اسکلت بدنه) و سینی های از پیش ساخته شده انجام میگیرد و تا سر حد امکان از نصب لوازم در روی پوشش تابلو پرهیز می شود.

ت- محل نصب شمشها و مقره ها از استحکام مکانیکی لازم برخوردار بوده و قادر به تحمل جریان اتصال کوتاه مجاز میباشند.

ج- هر گونه لوازم و تجهیزات بکار رفته با یک پلاک NAMEPLATE مشخص میگردد.

6- 1- شینه کشی و سیم کشی

شینه کشی تابلوها با شمش (شینه) مسی از جنس مس الکترولیت E-CU که دارای خصوصیات مشروحه ذیل میباشد انجام میگیرد.

الف- مقاطع شمش (BUS BAR) با توجه به استانداردهای ذکر شده بگونه ای انتخاب میگردد که جریان نامی و پیوسته آمپراژ کلید اصلی هر یک از تابلوها را برای ولتاژ نامی بخوبی از خود عبور دهد.

ب- انتخاب شمش ها بایستی بگونه ای باشد که علاوه بر تحمل اثرات حرارتی ناشی از جریان اتصال کوتاه در مدت زمان یک ثانیه بتواند اثرات ناشی از دو و نیم برابر جریان نامی را نیز تحمل نماید.

پ- شینها با پوشش پلاستیکی ترموفیت به رنگهای آبی؛ قرمز و زرد مشخص میگردند.

ت- کلیه تابلوها دارای سیستم ارت خواهند بود.

ث- سیستم اتصال زمین تابلو جدا از سیستم نول میباشند.

ج- مقطع سیمهای ارتباطی در مدار قدرت از 5/2 میلیمتر و در مدار کنترل از 5/1 میلیمتر کمتر نخواهد بود.

ح- در کلیه سیم های داخل تابلو از رنگ های مناسب استفاده می شود.

خ- سیستم حفاظت الکتریکی از نوع T.N.S مطابق IEE چاپ پانزدهم میباشد.

د- کلیه تابلوها دارای اتیکت که شماره و نام تابلو روی آن حک شده باشد، خواهند بود.

ذ- بمنظور دستیابی به کیفیت برتر و بعنوان یک ویژگی خاص جهت ارتباط کلیدهای مینیاتوری به جای استفاده از سیم از باس بارهای مینیاتوری (MINIATURE BRIDGE) با پوشش عایق مخصوص استفاده خواهد شد.

7- 1- بازرسی و کنترل کیفیت

این واحد تولیدی و مهندسی در طراحی و ساخت تابلوهای برق از معیارهای الکتریکی مکانیکی ذیل استفاده می نماید.

	فشار متوسط	فشار ضعیف
الف- ولتاژ نامی سیستم	20K-11.5K	400-220 V
ب- فرکانس	50HZ	50 HZ
ت- حداقل سطح ایزولاسیون	24KV	1000 V
ث- نوع حفاظت		T.N.S
ج- درجه حفاظت	IP32-44	IP 30-IP 65
چ- دمای محیط	-10 , +45C	-10 , +50C

بازرسی و کنترل کیفیت بر اساس استانداردها و معیار الکتریکی و مکانیکی ذکر شده در بالا و در تمامی مراحل ساخت و اجرا انجام می پذیرد و مهمترین آنها موارد ذیل را شامل می شود.

- کنترل مجدد بدنه و رنگ آمیزی

- کنترل اتصالات و محکم بودن پیچ و مهره ها

- کنترل سایز سیمها و فواصل هوایی بین قسمتهای برق دار و بدنه

- کنترل مدارهای قدرت و فرمان

- کنترل شماره گذاری و کاربرد صحیح لوازم در تابلو مطابق نقشه

- کنترل عملکرد کلیه قطعات و نمایش عمل مدارهای فرمان با توجه به برق دار بودن تابلو و اطمینان از کارکرد صحیح تابلو

ضمنا بازدید از تابلوهای در حال ساخت برای کارفرما در همه حال محفوظ بوده و نماینده کارفرما میتواند در هر زمان با تعیین وقت قبلی نسبت به بازدید اقدام نماید.

8- 1- تست و آزمایش

کلیه تابلوها پس از گذراندن مراحل بازرسی و کنترل کیفیت و در حضور نماینده فنی کارفرما مورد تست و آزمایشات مشروحه ذیل قرار گرفته و بعد از تنظیم صورتجلسه که به گواهی نماینده فنی کارفرما میرسد تحویل ایشان خواهد شد.

الف- آزمایشات مکانیکی سلولها

ب- آزمایشات عملکرد صحیح کلیه وسایل حفاظتی و اندازه گیری و سنجش

پ- آزمایشات عملکرد صحیح کلیه کلیدها

ث- آزمایشات سایر موارد مندرج در نقشه و مشخصات فنی اعلام شده از طرف کارفرما

9- 1- تکمیل مدارک ساخت و شناسنامه تابلو، بسته بندی و تحویل آن

بعد از اتمام کلیه مراحل تولید و انجام تست و آزمایش و صدور تائیدیه نهایی، اسناد و مدارک مشروحه ذیل در اختیار کارفرما قرار داده خواهد شد.

الف- نقشه ایزومتریک CUBICLE

ب- نقشه جانمایی LAYOUT

پ- نقشه مدارهای قدرت و فرمان با شماره گذاری سیمها و ترمینالها
DIAGRAM) (WIRING

ت- کلیه تابلوها در صورت درخواست کارفرما و قبول پرداخت هزینه در جعبه های چوبی مناسب بسته بندی و تحویل می گردد. (البته این در صورتی است که مورد یاد شده در قرارداد مربوط قید شده باشد.)

2- نوع اجناسی که در تابلوها بکار خواهد رفت بشرح ذیل می باشد :

- بنا به تقاضای خریدار محترم هر جنسی با همان مارکی که مد نظرشان باشد به کار برده خواهد شد. مع هذا پاره ای از سازنده های این شرکت به شرح ذیل است.

مارک جنس	نوع جنس	ردیف
1-MERLIN GERIN France 2-LEGRAND France 3-UNELEC France 4-MOLLER Germany 5-SIEMENS Germany 6-BREMAS Italy	کلید اتوماتیک	1
1- TELE MECANIQUE France	کنتاکتور و بیمتال	2
1- TELE MECANIQUE France	شاسی های استارت و استوپ	3
1-TELE MECANIQUE France 2-BREMAS Italy	کلید گردان تابلوئی	4
1- PITCHAZ ELECTRIC	پایه فیوز	5
1-RADD Iran 2- LEGRAND France	ترمینال ریلی فرمان	6
1- UNELEC France 2- MERLIN GERIN France	فیوزهای مینیاتوری	7
1-PITCHAZ Iran	کلید فیوز	8
1-WEID MULLER Germany	ترمینال ریلی فرمان	9
1- LEGRAND France 2- MERLIN GERIN France	محافظ جان	10
I- FRAKO Germany 2- PARS CAPACITOR Iran	خازن	11
I -PARS MAT DIGITAL Iran	رگولاتور خازن	12
1-PARS SWITCH Iran	سکسیونر	13
I- PARS SWITCH Iran	دیژنگتور	14
1- MAG ELECTRIC Iran	ترانس جریان	15
1- SADTEM France	ترانس ولتاژ	16
1- SADTEM France	رله پرایمری	17
1- LINDER Germany 2- AEG Germany	فیوز بکس	18
1- RADD Iran	ترمینال	19
1-TELE MECANIQUE France 2- MOHMMAD	چراغ سیگنال	20
1- BEW TAIWAN	لوازم اندازه گیری	21

ج: زمان تحویل

1- پس از دریافت نقشه ارسالی بنا به تعداد و نوع تابلوهای مورد نیاز ; مدت زمان تحویل مشخص می گردد.

و:گارانتی

در صورتی که تابلوها پس از نصب و پیش از اتصال به برق از طرف یکی از کارشناسان این شرکت مورد بازدید قرار گرفته و در حضور نماینده این شرکت اتصال برقرار گردد و جریان در تابلوها جاری شود.کلیه تابلوها تا 12 ماه پس از نصب و تحویل مورد ضمانت نامه کتبی این شرکت میباشد و شرکت موظف به بازدید ادواری از تابلوها تا مهلت ضمانت می باشد.

فروش انواع سیم و کابل با قیمت مناسب

فروش سیم وکابل به قیمت مناسب و با کیفیت
امتحان کنید

کابل 0.75*2   155000 ریال

کابل 1*2      189500 ریال

کابل 1.5*2    246000 ریال

کابل 2.5*2    426000 ریال

کابل 4*2      630000 ریال